CYBERBEZPIECZEŃSTWO

PORADNIK CYBERBEZPIECZEŃSTWA

Realizując zadanie wynikające z art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 913 z późn. zm. ) przekazujemy Państwu informacje pozwalające zrozumieć zagrożenia występujące w cyberprzestrzeni oraz porady jak zabezpieczać się przed tymi zagrożeniami.

 Czym jest cyberbezpieczeństwo?

Cyberbezpieczeństwo, zgodnie z obowiązującymi przepisami, to: „odporność systemów informacyjnych na działania naruszające poufność, integralność, dostępność i autentyczność przetwarzanych danych lub związanych z nimi usług oferowanych przez te systemy” (art. 2 pkt 4 wskazanej ustawy).

Cyberbezpieczeństwo to proces, którego celem jest ochrona danych i systemów przed zagrożeniami, jakie niosą za sobą cyberataki. Wdrożenie odpowiednich procedur w tym zakresie pozwala minimalizować skutki działań cyberprzestępców.

 Czym jest cyfrowy ślad?

Cyfrowy ślad generuje każda nasza czynność w Internecie. Składają się na niego dwa rodzaje informacji:

  • Dane o użytkowniku na podstawie adresu sieciowego – tzw. adresu IP — który jest generowany dla każdego urządzenia łączącego się z siecią. Adres IP może pomóc w ustaleniu lokalizacji, w której znajduje się urządzenie. Ponadto, na jego podstawie można ustalić m.in. wersję wykorzystywanego systemu operacyjnego, zestaw zainstalowanych czcionek i ustawienia przeglądarek internetowych;
  • Dane dotyczące ruchu w sieci, czyli ile czasu w niej spędzamy. Cały ruch na naszych urządzeniach jest zapisany na serwerze dostawcy usług telekomunikacyjnych. Przeglądarki zapamiętują odwiedzane strony, zaś wyszukiwarki — pytania, które zadajemy. Dzięki tzw. ciasteczkom (pliki „cookies”) serwery stron mogą śledzić naszą aktywność w sieci. Pamiętaj, że masz możliwość samodzielnego zarządzania (w tym usuwania i blokowania) „cookies”. Umożliwiają to np. przeglądarki internetowe, z których korzystasz.

 Najpopularniejsze zagrożenia w cyberprzestrzeni:

  • ataki socjotechniczne (przykładowo phishing, czyli metoda polegająca na wyłudzaniu poufnych informacji przez podszycie się pod godną zaufania osobę lub instytucję);
  • kradzieże (wyłudzenia), modyfikacje lub niszczenie danych;
  • kradzieże tożsamości;
  • ataki z użyciem szkodliwego oprogramowania (malware, wirusy, robaki, itp.);
  • blokowanie dostępu do usług;
  • spam (niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne mogące zawierać odnośniki do szkodliwego oprogramowania).

Zagrożenia ze strony cyberprzestępców mogą spowodować m.in. utratę wrażliwych danych, straty finansowe w wyniku kradzieży, duże koszty związane z odzyskaniem skradzionych danych, utrata dobrej reputacji.

 Przykładowe sposoby zabezpieczenia się przed zagrożeniami:

  • dbanie o prywatność, informacje o sobie należy udostępniać w sposób rozsądny i tylko w takim zakresie, w jakim jest to konieczne;
  • stosowanie zasady ograniczonego zaufania do odbieranych wiadomości e-mail, SMS, stron internetowych nakłaniających do podania danych osobowych;
  • zachowanie szczególnej ostrożności w przypadku podejrzanych linków wysyłanych przez e-mail, SMS lub wiadomości z popularnych komunikatorów internetowych i mediów społecznościowych
  • regularne aktualizowanie systemu operacyjnego i aplikacji;
  • instalowanie, użytkowanie i aktualizowanie oprogramowania antywirusowego;
  • korzystanie z zapór sieciowych (firewall);
  • nieotwieranie plików nieznanego pochodzenia;
  • regularne skanowanie komputera za pomocą programów antywirusowych;
  • używanie legalnego oprogramowania pochodzącego z wiarygodnych źródeł;
  • regularne wykonywanie kopii zapasowych ważnych danych;
  • korzystanie z silnych haseł i dwuskładnikowej weryfikacji podczas logowania;
  • korzystanie z różnych haseł do różnych usług elektronicznych;
  • korzystanie z szyfrowanych protokołów transmisji danych;
  • szyfrowanie poufnych danych wysyłanych pocztą elektroniczną;
  • szyfrowanie dysków twardych komputerów;
  • korzystanie ze stron banków, dostawców poczty elektronicznej czy portali społecznościowych, które mają ważny certyfikat bezpieczeństwa;
  • unikanie z korzystania otwartych sieci Wi-Fi;
  • praca na najniższych możliwych uprawnieniach użytkownika

 Dodatkowe informacje na temat cyberbezpieczeństwa: